Elke familie heeft er één. Hij staat bij het buffet, biertje in de hand, en tegen de tijd dat de slagroomtaart wordt aangesneden heeft hij de EU, de media, de jeugd van tegenwoordig en minstens één buurland grondig geanalyseerd en alles en iedereen over één kam geschoren. Niemand heeft hem om zijn mening gevraagd maar daar heeft hij lak aan en maakt hem er niet stiller op.
Je schuift een stukje op, je knikt beleefd, je zoekt oogcontact met je partner aan de andere kant van de kamer, het subtiele signaal van: kom me redden. Maar de Oom dendert door. Feiten? Die heeft hij ook, al kloppen ze niet en zijn op geen enkele wijze te verifiëren. Nuance? Dqt is voor mensen die het niet écht begrijpen. En wie het met hem oneens is, is niet gewoon anders van mening, die is dom, naïef, gecorrumpeerd, of erger.
Ik dacht altijd dat dit een fenomeen was dat zich beperkte tot verjaardagen en familieapps. Helaas had ik het mis.
Want de afgelopen weken kom ik diezelfde Oom steeds vaker tegenop LinkedIn. Soms in pak, soms met een indrukwekkend functietitel onder zijn naam, maar onmiskenbaar met de dezelfde polariserende energie. Hij post filmpjes die nergens op slaan. Zijn stellingen zijn stellig en of ze kloppen of niet kloppen boeit hem niet. Zijn mening is vooral bedoeld om jouw reactie uit te lokken. Meningen als waarheid verpakt, en waarheid als mening weggezet. Links verontwaardigd, rechts verontwaardigd, en iedereen die het midden zoekt wordt door beide kanten tegelijk extreem genoemd. Want laten we vooral geen zinvolle dialoog hebben.
En dan zijn er de filmpjes. Eén klik, doorgezet, klaar. Een fragmentje van dertig seconden uit een context die niemand kent, knipoog naar de eigen overtuiging, en wachten op de reacties. Dumpert, TikTok, een duister AI-kanaal, het maakt de Oom niet uit waar het vandaan komt. Als het maar bevestigt wat hij al vond. Geen bron, geen duiding, geen verantwoordelijkheid. Alleen het algoritme dat tevreden aantekent: dit werkt. En de Oom die bij elke reactie en view nog een biertje pakt.
LinkedIn is geen politiek podium. Het is een professioneel netwerk en een plek waar je zaken doet, kennis deelt, mensen ontmoet. Ik heb geen bezwaar tegen een mening. Ik heb bezwaar tegen de methode. Tegen de drogredenering die als argument wordt verkocht. Tegen het alternatieve feit dat als bron wordt gepresenteerd. Tegen de reflex om complexe werkelijkheid terug te brengen tot een meme van tien seconden en een reactie van drie woorden.
Onderbuikgevoel is geen standpunt en verontwaardiging is geen analyse. En luid zijn is nog geen gelijk hebben.
Buiten dat is er nog iets praktisch dat deze Ooms, en soms Tantes, over het hoofd zien: mensen doen zaken met mensen die ze vertrouwen. En vertrouwen begint met de vraag of iemand in staat is tot genuanceerd denken. Wie vandaag op LinkedIn de wereld indeelt in goed en fout, geeft zijn potentiële klanten morgen een reden om elders te kijken.
De Oom op de verjaardag is te vermijden. Je pakt nog een stukje taart en loopt naar de andere kant van de tuin.
Op LinkedIn ben je één klik verwijderd van hetzelfde.
